یکی از مفاهیم اساسی که باعث ایجاد و توسعه "پارک های علمی" در جهان شد، این بود که اگر ناحیه ای صنعتی در نزدیکی یا مجاورت سازمانی تحقیقاتی قرار داشته باشد، می تواند از فواید محیط پژوهشی استفاده نماید. این مفهوم باعث تاسیس پارکی تجاری در مجاورت دانشگاه استانفورد در اوایل دهه 1960 شد. این پارک تجاری یا به تعبیری "علمی"، متعلق به دانشگاه بود و دانشگاه نه تنها از طریق آن پارک موفق به "تجاری کردن تحقیقات" خود شد، بلکه از اجاره فضا به شرکت های مستاجر نیز سود برد. به این تجربه که پایه گذار دره سیلیکون شد، تا آن زمان، در هیچ تئوری اقتصادی مشخصی اشاره نشده بود. خالق و بدعت گذار این مفهوم از توسعه اقتصادی و مفاهیم وابسته به آن، مهندسین بودند و نتیجه ای که از آن گرفته شد، نیاز به ارتباط پژوهش های تئوریک و پایه با دنیای واقعی تجارت، مبادله و کسب و کار بود. از این تجربه، واحد های تحقیق و توسعه (R&D) ، دانشجویان و صنعت سود بردند.

امروزه به پارک های علمی، به عنوان راه حلی برای مشکلات پیچیده توسعه اقتصادی، ایجاد شغل، رفع مشکل بیکاری، توسعه کسب و کارهای جدید و ارتقای فناوری در صنعت نگاه می شود. پارک های علمی، مکانیسمی برای ترویج و ترغیب نوآوری، تشویق صنعتی سازی مجدد و تضمین توسعه پایدار منطقه ای معرفی شده اند. از این رو، پارک های علمی یا فناوری به طور قابل ملاحظه مورد توجه دولت ها در سرتاسر جهان قرار گرفته اند. ایران نیز از این امر مستثنی نیست و در حال حاضر جهت ایجاد تعدادی پارک علم و فناوری در نقاطی از کشور برنامه ریزی شده که پارک علم و فناوری استان مرکزی از جمله آنهاست.

یکی از اهداف پارکها، تولید ثروت از طریق تجاری سازی نتایج تحقیقات می باشد و بدین لحاظ ارتباط قوی پارک با مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی از یک طرف و صنعت و کسب و کار فناورانه در منطقه از طرف دیگر ضروری است.

 پارکها از طریق ایجاد محیط جذاب قادر به جذب نخبگان فناور در منطقه خواهند بود. این امر منجر به ارتقای محیط علمی منطقه، ایجاد و جذب فناوری های نوین، ارتقای سطح فناوری در صنایع موجود و نهایتاً توسعه اقتصادی، تولید ثروت و افزایش سطح استاندارد زندگی در منطقه خواهد شد. توسعه کسب و کارهای جدید مبتنی بر دانش و فناوری از دیگر اهداف پارکها می باشد که این امر از طریق ایجاد مراکز رشد فناوری، آموزش ها و سایر مشوق های کارآفرینی صورت می گیرد و در نهایت باعث تغییر الگوی شغلی به سمت مشاغل غنی و دانش محور و کاهش بیکاری در منطقه خواهد شد.

استان مرکزی، به دلیل داشتن صنعت قوی (رتبه چهارم سرمایه گذاری صنعتی در کشور)، و وجود متخصصان باتجربه و فناور و نیز جمعیت جوان تحصیل کرده، یکی از انتخاب های مناسب جهت ایجاد پارک فناوری در ایران است که در صورت برنامه ریزی و راهبری مناسب می تواند به یکی از پارک های موفق در کشور تبدیل گردد.

 عمده فعالیت صنعتی استان در مناطق اراک و ساوه متمرکز شده است که در منطقه اراک، این فعالیت ها عمدتا در زمینه تولید کالاهای واسطه ای و سرمایه ای می باشند. استان مرکزی در برخی از زمینه های فعالیت در این گروه دارای مزیت نسبی در کشور است. در این صنایع عمدتا از فناوری های متوسط (Medium Technology) استفاده می شود که معمولا جزو فناوری های بلوغ یافته ای هستند که برای انتقال فناوری، بیش از سایر فناوری ها مورد توجه اند. هزینه تحقیق و توسعه در این فناوری ها نسبتا بالاست و احتیاج به مهارت های پیشرفته دارد و به همین دلیل، بخش خصوصی و حتی دانشگاههای کشور چندان تمایلی به اینگونه تحقیقات از خود نشان نمی دهند (گروه اول به دلیل مهارتها و تجهیزات خاص مورد نیاز و گروه دوم به دلیل هزینه بالای آن). پارک علم و فناوری استان مرکزی با ایجاد ارتباط نزدیک بین این دو گروه و آماده سازی محیط مناسب (آزمایشگاهها و کارگاههای خاص) به خوبی قادر به ارتقای سطح تحقیق و توسعه در بخش خصوصی و جهت دهی و تجاری سازی پژوهش های دانشگاهی در حوزه ذکر شده خواهد بود.

در اقتصاد نوین، در صورتی مزیت نسبی تبدیل به مزیت رقابتی خواهد شد که با استفاده از روش های نوین  مدیریتی و استفاده از فناوری های پیشرفته (High-Tech) محصولات ارزانتر و با کیفییت بالاتر تولید شوند. از آنجا که عمده توجه پارک های علم و فناوری به دلیل رشد زیاد صنایع مبتنی بر فناوری های پیشرفته و قابلیت بالای آنها در افزایش ثروت مناطق میزبان، بر این فناوری ها است، فعالیت پارک در تبدیل مزایای نسبی صنایع منطقه به مزیت رقابتی بسیار موثر بوده و نوعی "صنعتی سازی مجدد" در منطقه اتفاق خواهد افتاد. توجه پارک به فناوری های پیشرفته می تواند صنایع جدید مبتنی بر فناوری های نوین را جایگزین صنایع در حال رکود منطقه نماید.

به طور خلاصه، پارک علم و فناوری استان مرکزی از سه طریق زیر به توسعه اقتصادی منطقه کمک خواهد کرد : 

  فعالیت به عنوان کاتالیست توسعه اقتصادی بر اساس مزیت های منطقه ای، تشویق فعالیت های تحقیق و توسعه در صنایع دارای مزیت و تجاری سازی نتایج تحقیقات دانشگاهی در زمینه فناوری های فوق

  فعالیت در جهت ترویج و ایجاد صنایع جدید دارای فناوری پیشرفته و دارای رشد بالا در منطقه

  پشتیبانی و تسهیل در ایجاد شرکت های فناور و تجاری سازی ایده های نوآورانه و عملی در صنعت و تجارت منطقه